Jezus wordt vaak voorgesteld als een profeet die de wet overtrad, of beter gezegd, als iemand die de wet, de tradities en structuren bevrijdend interpreteerde.

Volgens de hogepriesters, de Sadduceeën en Farizeeën nam Jezus een loopje met de joodse wetten: Zo de sabbatwet: op de sabbat genas hij zieken; zo de vastenwet: zijn leerlingen aten wanneer ze honger hadden; en de reinheidswetten: hij raakte melaatsen en andere onreine mensen aan. Zondaars en tollenaars wilde hij niet uitsluiten omdat hij overtuigd was dat geen enkele mens zonder zonden is. Immers niemand is in staat de 613 (365 verboden+248 geboden) bepalingen van de wet te onderhouden.
Met een zeker gevoel van superioriteit zeggen we nu dat Jezus de joodse wetten ver overstegen heeft door Gods barmhartige liefde te stellen boven de wet.

De joodse religieuze leiders vergaten regelmatig dat ze eerder Gods barmhartigheid en rechtvaardigheid moesten preken dan wel het uitvaardigen en het toezicht houden op allerlei mogelijke wetten. Ook in onze katholieke kerk was men dit vergeten. Gelukkig heeft paus Johannes XXIII een frisse wind laten waaien door het tweede Vaticaanse concilie bijeen te roepen.
Daar is vooral duidelijk geworden dat vele kerkelijke wetten steunden op achterhaalde wetenschappelijke en culturele gewoontes die niets meer met godsliefde en de liefde tot de naaste te maken hadden.
Johannes XXIII was een geschiedkundige en hij was ook vertegenwoordiger geweest van het Vaticaan in Bulgarije en Turkije. Hij wist vanuit zijn studies dat er andere tijden geweest zijn met andere wetten en dat er ook andere gewoontes zijn in andere culturen.

Door het bijeenroepen van het tweede Vaticaanse concilie heeft de paus waarlijk een Tsunami of een grote aardbeving veroorzaakt. Sommige mensen betreuren dit ten zeerste, maar anderen vinden dat men hierdoor weer opnieuw kan bouwen op het fundament dat Jezus ons heeft nagelaten.

Door op dit fundament te bouwen is Paulus en na ernstige woordenwisselingen later ook Petrus tot het besef gekomen dat besneden zijn of niet besneden zijn, het slaaf zijn of heer zijn, dat het vrouw zijn of man zijn geen aanleiding tot minderwaardigheid en uitsluiting mag zijn en dat men hierdoor geen aanzien des persoon mag hebben.

Wat het al of niet besneden zijn betreft, rijzen er nog weinig problemen op de dag van vandaag maar wat het man of vrouw zijn betreft moet er nog een hartelijk woord gesproken worden.
Zo moeten we ook een liefdevol woord spreken ten overstaan van homo’s en lesbische mensen zodat er geen uitsluiting is op basis van geaardheid, hoe vreemd het ons ook mag overkomen.

Er zijn talrijke voorbeelden aan te halen van hoe men in het verleden onvolwassen omging met de wet. Hoe de wet een eigen leven was gaan leiden zonder dat er nog van enige bezieling of werkelijkheidszin spraken was.

• Zo werd crematie op straffe van zware zonden verboden terwijl met aswoensdag toch goed benadrukt word dat een mens van stof is en tot stof zal wederkeren.
• Een brave missionaris zei in de vasten aan de mensen dat ze vlees moesten derven want de kerk had dit zo voorgeschreven. Hij preekte dit wel aan mensen die hoogstens éénmaal per maand een stukje vlees zagen.
• Een andere missionaris met dictatoriale trekken verplichte een vrouw, die voor de achtste maal moeder geworden was, verscheidene weken naar het onderricht te komen ter voorbereiding van het doopsel van haar pasgeboren kind. Ofschoon ze deze voorbereiding reeds zeven maal gevolgd had, en beter wist dan gelijk wie waarover het ging, kreeg ze toch geen toelating om in plaats daarvan naar haar rijstveld te gaan om het te bewaken tegen de vogels.(*)

Als mensen de dag van vandaag religieus moe zijn dan is de oorzaak voor een groot deel te zoeken in een ressentiment van niet eerlijk behandeld te zijn geweest. Religieuze leiders hebben hierin een groot aandeel gehad door verkeerde vragen te stellen en antwoorden te geven.

Daarom is het telkens weer opbeurend te zien hoe Jezus, waar het redelijk was, de wet telkens oversteeg op een heel vrije wijze.

De religieuze leiders konden Jezus bloed wel zien vloeien en zij haatten hem omdat hij door de tempelreiniging de belangrijkheid van hun status en hun inkomsten deed wankelen. Jezus omarmden zondaars en onreine mensen. Armen en verworpenen hadden door Hem hun waardigheid teruggevonden.
Jezus sprak niet over correct of niet correct maar hij sprak over liefde, vriendschap, medeleven en vergiffenis… Hij sprak over rechtvaardigheid, verdraagzaamheid en vrede.

Als Jezus, zoals vandaag in het evangelie, dan toch zegt: "Als ge mijn geboden onderhoudt zult gij in mijn liefde blijven, zoals ik, die de geboden van mijn Vader heb onderhouden in zijn liefde blijf", dan bedoelt hij te zeggen: "Hebt elkaar lief zoals ik jullie heb liefgehad. Mijn leven heb ik met jullie gedeeld en voor jullie werd het gebroken opdat je bevrijd in eensgezindheid zoudt kunnen leven.

Aan een kersenboom, lichtjes scheef gegroeid door regen en wind, werd gevraagd te spreken over God en toen begon de kerselaar te bloeien.

Bidden wij dat we over God spreken door het beste in ons te doen opbloeien, ook al is elk van ons door de tijd gehavend door regen en wind.

E.Costermans o.p.